Update
Geachte heer/mevrouw,
Bijgaand treft u een nieuwe STAB OGR Update aan.
In deze nieuwsbrief vindt u een overzicht van de rechtspraak die sinds de vorige nieuwsbrief op www.ogr-updates.nl is gepubliceerd en die te raadplegen is via de links die bij elke samenvatting zijn opgenomen. De rechtspraak wordt geselecteerd en samengevat door medewerkers van STAB.
Rechtspraak
Onderaan deze mail kunt u de pdf met alle nieuw toegevoegde samenvattingen vanaf de website downloaden. Wij lichten de volgende uitspraken hier voor u uit:
Handhaving, een dwangsom die is gekoppeld aan een bepaalde tijdseenheid kan niet zo worden uitgelegd dat deze al wordt verbeurd wanneer de last slechts op één moment binnen die tijdseenheid wordt overtreden
Het college van burgemeester en wethouders van Ede heeft van eiseres een dwangsom ingevorderd. Het college heeft aan eiseres een last onder dwangsom opgelegd van € 5.000 per week wegens overtreding van artikel 4.1311, tweede lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Eiseres heeft een centrale die is voorzien van emissiereductietechnieken, waardoor zij verplicht is bepaalde stoffen in het rookgas van de centrale continu te meten. De rechtbank Gelderland stelt vast dat uit de constatering dat de emissiereductietechnieken op 26 en 30 april 2024 niet in bedrijf waren, niet blijkt dat deze gedurende één of zelfs twéé volle weken niet in bedrijf zijn geweest. Daarom zijn voor die overtredingen geen dwangsommen verbeurd. OGR 2026-0177
Artikel 22.23 van het (tijdelijk deel van het) omgevingsplan is de opvolger van artikel 5 van bijlage II van het Besluit omgevingsrecht. Er is sprake van een toename van het aantal woningen, zodat het omgevingsplan is overtreden.
Het college van burgemeester en wethouders van Land van Cuijk heeft een handhavingsverzoek met betrekking tot een bouwwerk, afgewezen. Op grond van artikel 22.23 van het (tijdelijk deel van het) omgevingsplan is bij de toepassing van artikel 22.27 een bouwactiviteit vergunningvrij als het aantal woningen niet toeneemt. De rechtbank Oost-Brabant overweegt dat artikel 22.23 de opvolger is van artikel 5 van bijlage II van het Besluit omgevingsrecht. De rechtbank is van oordeel dat in dit geval sprake is van een nieuwe zelfstandige woning. Het bouwwerk heeft namelijk eigen voorzieningen, zoals een keuken, toilet en badkamer. Het bouwwerk is daarom niet vergunningvrij. OGR 2026-0178
Huisvesting alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Criterium schending van algemene zorgplichten uit de artikelen 1.6 en 1.7 van de Ow.
Het college van burgemeester en wethouders van Den Haag heeft een verzoek om preventief handhavend op te treden tegen de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen in een pand afgewezen. Verzoekers betogen onder meer dat de huisvesting in strijd is met één van de algemene zorgplichten uit de Omgevingswet. De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag overweegt dat daarvan alleen sprake is als zonder nader onderzoek evident is dat wordt gehandeld in strijd met een algemene zorgplicht. Dat onder omwonenden van het pand zorgen en gevoelens van onbehagen en onveiligheid leven over de situatie die na ingebruikname van het pand zal ontstaan, is hiervoor onvoldoende. OGR 2026-0175
Vragen of opmerkingen
Mocht u vragen hebben over uw abonnement op deze nieuwsbrief of de website www.ogr-updates.nl, dan kunt u mailen naar klantenservice@boom.nl.
Heeft u inhoudelijk opmerkingen of vragen over de samenvattingen en/of annotaties op www.ogr-updates.nl, dan kunt u zich rechtstreeks richten tot de OGR Updates-redactie van STAB via ogr-updates@stab.nl.
Met vriendelijke groet,
Redactie van STAB OGR Updates
Rechtbank
- Rechtbank Midden-Nederland Het college kan een omgevingsplanactiviteit die in strijd is met het omgevingsplan op twee manieren toelaten: door het verlenen van een omgevingsvergunning voor een bopa of door het omgevingsplan te wijzigen. Een omgevingsvergunning voor een bopa is projectgebonden en wordt verleend op aanvraag. Omdat vergunninghouder ervoor heeft gekozen een omgevingsvergunning voor een bopa aan te vragen, moest het college op die aanvraag beslissen en was het college niet gehouden in plaats daarvan een procedure tot wijziging van het omgevingsplan te volgen. 23-07-2026
- Rechtbank Oost-Brabant Een bouwstop wordt door het college opgelegd als ordemaatregel, waarin vanwege de spoedeisendheid slechts een beperkte belangenafweging hoeft te worden gemaakt. Het college hoeft in het kader van het opleggen en handhaven van een bouwstop in principe niet te onderzoeken of de werkzaamheden gelegaliseerd kunnen worden. Die afweging dient het college te maken bij het beoordelen van een aanvraag voor een vergunning voor de desbetreffende werkzaamheden. Het college mocht eiser voor de door eiser verlangde dialoog daarom verwijzen naar de noodzaak om een aanvraag om een vergunning in te dienen. 22-07-2026
- Rechtbank Oost-Brabant Het college was in dit geval niet bevoegd tot het opleggen van een preventieve last op grond van artikel 5:2, eerste lid, onder b van de Awb. De bevoegdheid van het college reikt niet verder dan zijn eigen grondgebied. Het college kan daarom enkel een last onder dwangsom opleggen voor een overtreding in zijn eigen gemeente, dan wel voor een klaarblijkelijk dreigende overtreding in zijn eigen gemeente in de zin van artikel 5:7 van de Awb. Met een beroep op de memorie van toelichting bij hoofdstuk 2 van de Omgevingswet kan de bevoegdheidsregeling zoals die is opgenomen in artikel 124 van de Grondwet en nader is uitgewerkt in artikel 108 en artikel 125 van de Gemeentewet, niet opzij worden gezet. 21-07-2026
- Rechtbank Oost-Brabant Verzoek om handhaving omgevingsplan. De groenbestemming laat ‘beplantingen’ toe. Daarom is het siergras toegestaan op grond van het omgevingsplan. Het poortje is niet toegelaten binnen deze groenbestemming. Dit poortje is echter vergunningvrij op grond van artikel 2.29 van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Het college mocht dan ook niet handhavend optreden op grond van het omgevingsplan. 21-07-2026
- Rechtbank Den Haag Artikel 1.7a van de Omgevingswet bevat geen zorgplicht, maar een verbodsbepaling. Dit artikel heeft een vangnetfunctie en bevat een strafrechtelijk handhaafbaar verbod om een activiteit te verrichten of na te laten als daardoor aanzienlijke nadelige gevolgen voor de fysieke leefomgeving ontstaan of dreigen te ontstaan. De beoogde ingebruikname van het pand kan naar voorlopig oordeel niet worden beschouwd als een dergelijke activiteit. Evenmin is sprake van overtreding van de algemene zorgplichten in de artikelen 1.6 en 1.7 van de Omgevingswet, omdat naar voorlopig oordeel in ieder geval geen sprake is van een (klaarblijkelijk dreigende) onmiskenbare schending van een algemene zorgplicht. 14-07-2026
- Rechtbank Gelderland Een dwangsom die is gekoppeld aan een bepaalde tijdseenheid kan niet zo worden uitgelegd dat deze al wordt verbeurd wanneer de last slechts op één moment binnen die tijdseenheid wordt overtreden. In dit geval is gekozen voor een tijdseenheid van één week. Niet gebleken is dat de emissiereductietechnieken gedurende één of zelfs twéé volle weken niet in bedrijf zijn geweest. Daarom zijn voor die overtredingen geen dwangsommen verbeurd. Verder is in dit geval sprake van een bijzondere omstandigheid die aanleiding geeft om van invordering af te zien, omdat sprake is van een tegenstrijdige situatie. 13-07-2026
- Rechtbank Oost-Brabant Artikel 22.23 van het (tijdelijk deel) omgevingsplan is de opvolger van artikel 5 bijlage II van het Besluit omgevingsrecht (Bor). De rechtbank sluit aan bij rechtspraak over laatstgenoemde bepaling. Er is sprake van een toename van het aantal woningen, zodat (artikel 22.26 van) het omgevingsplan is overtreden. Er is verder sprake van een uitzondering op de vergunningplicht zoals genoemd in artikel 2.25 van het Bbl. Daarom is geen vergunning voor de technische bouwactiviteit vereist. 08-07-2026
- Rechtbank Gelderland Uit vaste rechtspraak van de hoogste bestuursrechters volgt dat indien een bestuursorgaan niet (tijdig) is opgekomen tegen een uitspraak van de rechtbank waarin deze – uitdrukkelijk en zonder voorbehoud – een rechtsoordeel heeft gegeven ten aanzien van hetgeen het bestuursorgaan aan zijn besluit ten grondslag heeft gelegd, het gezag van de rechterlijke uitspraak waartegen geen rechtsmiddel is aangewend vergt dat in het vervolg van de procedure wordt uitgegaan van de juistheid van de aan de vernietiging ten grondslag gelegde overwegingen. Dit kan naar zijn aard echter alleen maar zien op rechtsoordelen in een uitspraak, niet op een blote weergave van feiten. 26-06-2026
- Rechtbank Zeeland-West-Brabant Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Bindend adviesrecht en ambtshalve toetsing, strijdigheden omgevingsplan, participatie en VNG-brochure bij ETFAL-toetsing. 26-06-2026
- Rechtbank Midden-Nederland Handhaving. Uitleg planregels. De interpretatie van het college vindt geen steun in de tekst van de definitie en de toelichting. De begripsomschrijving van woning sluit niet uit dat het complex van ruimten bestaat uit verschillende gebouwen die zich op het perceel bevinden. Er is geen sprake van een overtreding, zodat het college niet bevoegd was om de last onder dwangsom op te leggen. 22-06-2026
- Rechtbank Den Haag Het college dient een aanvraag om een buitenplanse omgevingsactiviteit te beoordelen aan de hand van daarvoor geldende beoordelingsregels in het Bkl, waaronder de beoordelingsregel dat een omgevingsvergunning alleen wordt verleend met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Uit artikel 16.15b, van de Ow volgt dat het college bij deze beoordeling het advies van de gemeenteraad in acht moet nemen. Het advies van de gemeenteraad is niet zelfstandig appellabel, maar maakt gelet op artikel 16.85, tweede lid, van de Ow onderdeel uit van het besluit waarop het advies betrekking heeft. 16-06-2026
- Rechtbank Gelderland Artikel 12.27a van het Bkl bevat een beoordelingsregel voor opvolgende vergunningverlening van omgevingsplanactiviteiten. Voor al hetgeen bij de eerste vergunning al uitdrukkelijk is toegestaan, hoeft het college bij de tweede vergunning niet opnieuw te beoordelen of wordt voldaan aan het criterium van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Het college heeft in dit geval kunnen volstaan met een beknopte motivering. 29-05-2026
- Rechtbank Gelderland Eiser heeft niet de mogelijkheid gekregen om zijn zienswijze over het ontwerpbesluit van de gemeenteraad over de verklaring van geen bedenkingen kenbaar te maken. Dat is in strijd met artikel 3.11 van de Wabo. Dit gebrek kan niet met toepassing van artikel 6:22 van de Awb worden gepasseerd. 17-03-2026
Raad van State
- Raad van State Tegelen-jurisprudentie. Ook onder de Omgevingswet is er in casu geen rechtstreekse aanspraak op verlening van de gevraagde omgevingsvergunning. De aanvraag en de verlening van de omgevingsvergunning leiden er dan ook niet toe dat het in werking getreden bestemmingsplan onomkeerbare gevolgen heeft. 22-07-2026
- Raad van State Het begrip agrarische bodemexploitatie moet in casu ruim worden geïnterpreteerd. Verschillende vormen van agrarisch gebruik zijn mogelijk, waaronder het houden van dieren en dus ook bijen. 08-07-2026
- Raad van State Er is op grond van een goede ruimtelijke ordening geen noodzaak om in het bestemmingsplan vast te leggen dat verhuur van de recreatiewoningen moet plaatsvinden door tussenkomst van één gecentraliseerde bedrijfsorganisatie. 08-07-2026
- Raad van State Exploitatieplan is onderdeel van het tijdelijk deel omgevingsplan. Stichtingen zijn belanghebbende bij intrekking niet-financiële deel exploitieplan. Relativiteitsvereiste kan niet worden tegengeworpen. De norm van ETFAL strekt ook tot bescherming van algemene belangen. Privaatrechtelijke regeling biedt onvoldoende waarborgen. 03-06-2026