Update
Geachte heer/mevrouw,
Bijgaand treft u een nieuwe STAB OGR Update aan.
In deze nieuwsbrief vindt u een overzicht van de rechtspraak die sinds de vorige nieuwsbrief op www.ogr-updates.nl is gepubliceerd en die te raadplegen is via de links die bij elke samenvatting zijn opgenomen. De rechtspraak wordt geselecteerd en samengevat door medewerkers van STAB.
Annotatie
Daniëlla Nijman, advocaat bij Halsten Advocaten, schreef een annotatie bij de uitspraken van de Afdeling van 4 augustus 2026 (ECLI:NL:RVS:2026:4455 en ECLI:NL:RVS:2026:4589) over een vergunning van rechtswege voor een datacenter en een parapluplan waarin een algeheel verbod op datacenters in het plan is opgenomen. Er was sprake van een vergunning van rechtswege omdat er geen geluidzone vanwege het datacenter hoefde te worden vastgesteld. Door het opnemen van een algeheel verbod in het parapluplan was daarom ook ten onrechte geen rekening gehouden met bestaande datacenters. In de annotatie wordt ingegaan op de vraag hoe deze procedures onder de Omgevingswet zouden zijn uitgepakt. Er zijn grote verschillen omdat gezoneerde industrieterreinen onder de Omgevingswet worden omgezet naar de systematiek van geluidproductieplafonds, waarvan de aanwijzing is geregeld in het Bkl.
Rechtspraak
Onderaan deze mail kunt u de pdf met alle nieuw toegevoegde samenvattingen vanaf de website downloaden. Wij lichten de volgende uitspraken hier voor u uit:
Handhaving, last onder dwangsom, overtreding specifieke zorgplicht milieubelastende activiteit uit omgevingsplan, Energie Opslag Systeem, noodplan ontoereikend
Het college van burgemeester en wethouders van Den Haag heeft een last onder dwangsom opgelegd omdat het door verzoekster ingediende noodplan voor het EOS onvoldoende is. De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag oordeelt dat het niet is uitgesloten dat op grond van de specifieke zorgplicht een toereikend noodplan als passende (preventieve) maatregel als bedoeld in het omgevingsplan kan worden geëist. OGR 2026-0220
Omgevingsvergunning van rechtswege voor datacenter, aanvraag niet in strijd met bestemmingsplan
De rechtbank Amsterdam heeft het beroep tegen het niet tijdig bekend maken van een omgevingsvergunning van rechtswege voor het realiseren van een datacenter gegrond verklaard. Het college van burgemeester en wethouders van Uithoorn heeft daartegen hoger beroep ingesteld. De Afdeling oordeelt dat de rechtbank terecht heeft overwogen dat het datacenter geen geluidszoneringsplichtige inrichting in de zin van de planregels is omdat het totaal geïnstalleerd motorisch vermogen dat gelijktijdig in gebruik is onder de 15 MW blijft. De aanvraag was om die reden niet in strijd met het bestemmingsplan, er is sprake van een vergunning van rechtswege. OGR 2026-0223
Waterververgunning, beoordelingskader
Het dagelijks bestuur van het waterschap Hunze en AA’s heeft een watervergunning verleend voor het aanpassen van de waterhuishouding als onderdeel van een inrichtingsplan. De rechtbank Noord-Nederland heeft het beroep dat omwonenden daartegen hebben ingesteld ongegrond verklaard. De Afdeling oordeelt dat de rechtbank het toetsingskader te beperkt heeft geformuleerd. Uit artikel 6.21 van de Waterwet volgt niet dat het bevoegd gezag bij de besluitvorming over de verlening van een watervergunning alleen met waterstaatkundige belangen rekening mag houden. Dit neemt niet weg dat het dagelijks bestuur zich op het standpunt heeft kunnen stellen dat het een zorgvuldige belangenafweging heeft gemaakt. OGR 2026-0221
Vragen of opmerkingen
Mocht u vragen hebben over uw abonnement op deze nieuwsbrief of de website www.ogr-updates.nl, dan kunt u mailen naar klantenservice@boom.nl.
Heeft u inhoudelijk opmerkingen of vragen over de samenvattingen en/of annotaties op www.ogr-updates.nl, dan kunt u zich rechtstreeks richten tot de OGR Updates-redactie van STAB via ogr-updates@stab.nl.
Met vriendelijke groet,
Redactie van STAB OGR Updates
Rechtbank
- Rechtbank Oost-Brabant In tegenstelling tot onder het oude recht, is een uitwegvergunning onder de Omgevingswet niet langer een aparte activiteit die los kan worden aangevraagd en vergund. Wanneer een aanvraag voor een omgevingsvergunning ten behoeve van een omgevingsplanactiviteit ertoe strekt om oppervlakteverharding aan te leggen die (mede) functioneert als uitweg, dan moet het college dus beoordelen of wordt voldaan aan de beoordelingsregels van de APV. Anders bestaat het risico dat het college impliciet ook een vergunning verleent voor de uitweg. Dit is slechts anders als een aanvrager een aparte aanvraag indient voor de uitwegen. 29-09-2026
- Rechtbank Overijssel Op basis van lezing van de wetsgeschiedenis is geconcludeerd dat de wetgever ten opzichte van artikel 2.25, eerste lid van de Wabo geen wijziging heeft willen aanbrengen. De omgevingsvergunning heeft onder de Omgevingswet ook een zaaksgebonden karakter. Eiser kan niet worden aangemerkt als vergunninghouder. 28-09-2026
- Rechtbank Overijssel De sloopmelding is beoordeeld en geaccepteerd. Er zijn geen maatwerkvoorschriften gesteld. De omgevingsvergunning heeft uitsluitend betrekking op de activiteiten bouwen (omgevingsplan) en bouwen (technisch). Omdat bouwen en slopen andere activiteiten zijn en voor slopen een apart regime geldt, is de voorzieningenrechter voorlopig van oordeel dat aan de omgevingsvergunning dan ook geen voorschrift voor de activiteit slopen kan worden verbonden. Het voorschrift dat aan de omgevingsvergunning is verbonden, kan ook niet als maatwerkvoorschrift als bedoeld in afdeling 7.1 van het Bbl worden aangemerkt. Het betoog dat sprake is van een evident onrechtmatig vergunningsvoorschrift heeft een redelijke kans van slagen. 24-09-2026
- Rechtbank Den Haag Directe handhaving specifieke zorgplicht milieubelastende activiteiten omgevingsplan. Nota van toelichting Besluit activiteiten leefomgeving. Energie Opslag Systeem (EOS), noodplan, passende (preventieve) maatregel. Onmiskenbare strijd. 22-09-2026
- Rechtbank Den Haag De procedure betreft de toetsing van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit op grond van de Omgevingswet en het gemeentelijke Omgevingsplan. Het toetsingskader voor een dergelijke vergunning wordt bepaald door de wet en het omgevingsplan zelf, namelijk de vraag of er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De regels uit de Verordening voor de fysieke leefomgeving vormen geen onderdeel van het toetsingskader voor de verleende vergunning. 09-09-2026
- Rechtbank Den Haag Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Verzwaard adviesrecht. Geen advies als bedoeld in artikel 16.15b van de Omgevingswet. Toepasselijkheid verzwaard adviesrecht. 04-06-2026
Raad van State
- Raad van State Het begrip ‘gewasbeschermingsmiddel’ is op zichzelf duidelijk genoeg, ook al is het niet in de regels gedefinieerd. De raad mag alle soorten gewasbeschermingsmiddelen, dus ook biologische, uitsluiten. 07-10-2026
- Raad van State Bij een besluit tot wijziging van een omgevingsplan voor een ruimtelijke ontwikkeling hoeft een bestaand tekort aan parkeerplaatsen niet opgelost te worden. 30-09-2026
- Raad van State Samenhang planregels en regelgeving op het gebied van waterbeheer. 23-09-2026
- Raad van State Artikel 6.21 van de Waterwet staat er niet aan in de weg dat een watervergunning kan worden verleend ten behoeve van een doel of belang dat op zichzelf niet van waterstaatkundige aard is. 16-09-2026
- Raad van State Afweging vergunningverlening in het licht van de doelstellingen artikel 2.1 Waterwet, belangen 6.11 Waterwet en beleidsregels Keur. 09-09-2026
- Raad van State Exploitant is belanghebbende bij instructiebesluit. Relativiteitsvereiste niet van toepassing. Instructie om geen regels te stellen, is gericht aan specifiek bestuursorgaan. Ten onrechte is bepaald dat de instructie ook geldt voor nog vast te stellen bestemmingsplannen. Term ‘onevenredig belemmeren’ is onduidelijk, 09-09-2026
- Raad van State De Dienstenrichtlijn is van toepassing indien in de planregels is bepaald dat het gebruik van bedrijfswoningen, woningen en/of wooneenheden anders dan voor één huishouden niet is toegestaan. Het verbod is niet in strijd met de Dienstenrichtlijn. 09-09-2026
- Raad van State Het aanbrengen van verhardingen, een aarden wal en groen is niet in overeenstemming met de bestemming ‘Agrarisch’ omdat er ter plaatse helemaal geen agrarisch bedrijf meer wordt uitgeoefend. 02-09-2026
- Raad van State De Dienstenrichtlijn is van toepassing indien in de planregels een eis van 40% sociale huur is opgenomen. De eis is niet in strijd met de Dienstenrichtlijn. 02-09-2026
- Raad van State Gelet op de aanvraag van een datacenter is geen sprake van een geluidszoneringsplichtige inrichting en is in casu een omgevingsvergunning van rechtswege verleend die bekend moet worden gemaakt. 05-08-2026
- Raad van State Een niet onherroepelijke omgevingsvergunning vormt een zwaarwegend belang dat moet worden betrokken bij besluitvorming over een bestemmingsplan. Een omgevingsvergunning van rechtswege voor een datacenter betekent in casu dat er geen sprake is van een nieuw datacenter. Ten onrechte ontbreekt belangenafweging. 05-08-2026