Update
Geachte heer/mevrouw,
Bijgaand treft u een nieuwe STAB OGR Update aan.
In deze nieuwsbrief vindt u een overzicht van de rechtspraak die sinds de vorige nieuwsbrief op www.ogr-updates.nl is gepubliceerd en die te raadplegen is via de links die bij elke samenvatting zijn opgenomen. De rechtspraak wordt geselecteerd en samengevat door medewerkers van STAB.
Annotatie
Berthy van den Broek, senior legal consultant bij RoyalHaskoningDHV en geassocieerd medewerker bij het Utrecht Centre for Water, Oceans and Sustainability Law van de Universiteit Utrecht, schreef een annotatie bij de uitspraak van de Afdeling van 17 december 2025 (ECLI:NL:RVS:2026:6179). Deze uitspraak betreft de afwijzing van een verzoek om tegemoetkoming in planschade van een exploitant van een opfok- en vermeerderingsbedrijf in pluimvee vanwege een bestemmingsplan dat op 1,1 km van zijn bedrijf een vogelasiel mogelijk maakt. De exploitant stelt dat hij inkomensschade heeft doordat opfokorganisaties vanwege het risico op verspreiding van dierziektes geen kuikens meer willen plaatsen op het pluimveebedrijf. In de annotatie wordt eerst ingegaan op de uitspraak van de rechtbank, die het beroep gegrond heeft verklaard. Vervolgens wordt ingegaan op de uitspraak van de Afdeling, die oordeelt dat het college het verzoek terecht heeft afgewezen omdat er op grond van de beschikbare wetenschappelijke gegevens of richtlijnen van overheidswege op de peildatum geen reden was om aan te nemen dat de aanwezigheid van het vogelasiel op een hemelsbrede afstand van ruim een kilometer het risico op verspreiding van dierziektes in het pluimveebedrijf doet toenemen.
Rechtspraak
Onderaan deze mail kunt u de pdf met alle nieuw toegevoegde samenvattingen vanaf de website downloaden. Wij lichten de volgende uitspraken hier voor u uit:
Omgevingsvergunning bouwen en afwijken bestemmingsplan, evidente privaatrechtelijke belemmering
Het college van burgemeester en wethouders van Lopik heeft een omgevingsvergunning verleend voor het verbouwen van kantoren en een drukkerij naar appartementen. De vergunning betreft de activiteiten bouwen en afwijken van het bestemmingsplan. Eiser voert aan dat het college de vergunning niet had mogen verlenen, omdat er evidente privaatrechtelijke belemmeringen zijn die zich tegen vergunningverlening verzetten. Hij verwijst naar de kwalitatieve bedingen die zijn opgenomen in een notariële akte. Hierin staat onder andere dat het niet geoorloofd is woonruimte te creëren in het verkochte pand. De rechtbank Midden-Nederland is van oordeel dat sprake is van een evidente privaatrechtelijke belemmering. OGR 2026-0085
Planschade, voorzienbaarheid Masterplan niet doorbroken door nieuw bestemmingsplan
Het college van burgemeester en wethouders van Wijchen heeft aan de eigenaar van een appartement een tegemoetkoming in planschade van € 11.750 toegewezen. In het advies dat aan dit besluit ten grondslag ligt, is geconcludeerd dat de nadelige planologische ontwikkeling op grond van het ‘Masterplan Oostflank Centrum Wijchen’ gedurende een periode voorzienbaar was, maar dat deze voorzienbaarheid is doorbroken door de vaststelling van een bestemmingsplan, waardoor aanvrager ten tijde van de aankoop van het appartement geen (actieve) risicoaanvaarding kan worden tegengeworpen. De rechtbank Gelderland oordeelt dat de voorzienbaarheid door het bestemmingsplan niet is doorbroken. Het is namelijk niet gebleken dat met de vaststelling van het betreffende bestemmingsplan het masterplan is voltooid of in praktische zin volledig is uitgewerkt of dat definitief afstand is genomen van het beleidskeuzes in het masterplan. OGR 2026-0087
Ow, handhaving, algemene zorgplicht, het vangnetkarakter van een algemene zorgplicht brengt met zich mee dat handhaving hiervan alleen aan de orde is bij handelen dat onmiskenbaar in strijd met de zorgplicht is
Het college van burgemeester en wethouders van Zuidplas heeft het handhavingsverzoek van eiser afgewezen. Dit verzoek heeft betrekking op een schuur in de tuin van de buren van eiser. Eiser vreest dat de beperkte afstand van de schuur tot de gevel van zijn woning kan leiden tot onder meer voor vochtschade. De rechtbank Den Haag oordeelt dat de aanwezigheid van de schuur geen overtreding oplevert waartegen het college op basis van de algemene zorgplicht uit artikel 1.7 van de Omgevingswet handhavend kon optreden. Het vangnetkarakter van een algemene zorgplicht brengt met zich mee dat handhaving hiervan alleen aan de orde is bij handelen dat onmiskenbaar in strijd met de zorgplicht is. Daarvan is volgens de rechtbank in dit geval niet gebleken. OGR 2026-0088
Vragen of opmerkingen
Mocht u vragen hebben over uw abonnement op deze nieuwsbrief of de website www.ogr-updates.nl, dan kunt u mailen naar klantenservice@boom.nl.
Heeft u inhoudelijk opmerkingen of vragen over de samenvattingen en/of annotaties op www.ogr-updates.nl, dan kunt u zich rechtstreeks richten tot de OGR Updates-redactie van STAB via ogr-updates@stab.nl.
Met vriendelijke groet,
Redactie van STAB OGR Updates
Rechtbank
- Rechtbank Gelderland Eiseres is in beginsel belanghebbende bij het handhavingsverzoek. In dit geval zijn de eventuele gevolgen die zij ondervindt echter zodanig beperkt dat dit geen belanghebbendheid oplevert. 03-04-2026
- Rechtbank Limburg Aanleggen van verharding in strijd met het omgevingsplan, zodat sprake is van overtreding van artikel 5.1, eerste lid, onder a, van de Omgevingswet. Handhavend optreden tegen uitbreiding van een mestplaat met betonplaten is in dit geval onevenredig. 30-03-2026
- Rechtbank Noord-Holland Hoewel het artikel uit de provinciale omgevingsverordening met instructieregels voor omgevingsplannen niet direct van toepassing is op de beoordeling van de aanvraag om een omgevingsvergunning, is het begrijpelijk dat dit wordt meegewogen bij de vraag of het aanvaardbaar is om af te wijken van het omgevingsplan. Het college heeft verlening van de omgevingsvergunning in strijd met een evenwichtige toedeling van functies aan locaties mogen achten. 30-03-2026
- Rechtbank Den Haag Het vangnetkarakter van een algemene zorgplicht brengt met zich mee dat handhaving hiervan alleen aan de orde is bij handelen dat onmiskenbaar in strijd met de zorgplicht is. Van een dergelijke onmiskenbare strijd is in dit geval niet gebleken. 27-03-2026
- Rechtbank Den Haag Gelet op het doel en het karakter van de schermen is geen sprake van een zonwering, maar van een andersoortig bouwwerk. Voor zover het bouwplan kan worden aangemerkt als rolluik, voldoet dit niet aan de in artikel 2, aanhef en onder 8, van bijlage II bij het Bor opgenomen kenmerken over de uitwendige scheidingsconstructie en doorkijkopeningen. 25-03-2026
- Rechtbank Noord-Holland Het terrasseninrichtingsplan regelt als vrijstelling van de terrasvergunningplicht via het aanwijzingsbesluit aspecten van openbare orde. Daarop is de Omgevingswet niet van toepassing. Het terrasseninrichtingsplan is rechtsgeldig en kan als grondslag dienen voor de lastoplegging. 18-03-2026
- Rechtbank Zeeland-West-Brabant Mantelzorgwoningen en wijziging Vangnetregeling Omgevingswet. Toetsing ex tunc, wijziging regelgeving van latere datum. De instructieregels van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn met deze wijzing niet aangepast. Nu de gevraagde omgevingsvergunning betrekking heeft op een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, moest ten tijde van het bestreden besluit getoetst worden aan de regels van hoofdstuk 5 van het Bkl. 18-03-2026
- Rechtbank Gelderland Een aanvraag om een omgevingsvergunning voor het bouwen wordt getoetst aan de bouwregels en de bestemming. De bestemming kan nader worden ingevuld door specifieke gebruiksregels, door daarin een concrete uitleg te geven van het gebruik dat met die bestemming in overeenstemming is. Het in de planregels opgenomen gebruiksverbod dient dan ook te worden betrokken bij de toets of het aangevraagde in overeenstemming is met de bestemming. Ten tijde van de beoordeling van de aanvraag heeft het college niet kunnen beoordelen of de aanvraag op alle relevante punten in lijn was met de planregels. Het bouwplan had daarom ook opgevat moeten worden als een aanvraag om een afwijking van het bestemmingsplan. 18-03-2026
- Rechtbank Limburg Geen overtreding omdat de normatieve toestand van het dijklichaam niet wijzigt met het verwijderen van het hekwerk op de dijk. 17-03-2026
- Rechtbank Den Haag Het begrip ‘evenwichtige toedeling’ in het Besluit kwaliteit leefomgeving is niet nader omschreven. Beoogd is om aan te sluiten bij het criterium ‘goede ruimtelijke ordening’ dat gold onder de Wet ruimtelijke ordening en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. Het bevoegd gezag heeft op dit punt beleidsruimte. In dit geval heeft het college kunnen concluderen dat geen sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 12-03-2026
- Rechtbank Midden-Nederland De rechtszekerheid geeft in dit geval geen aanleiding om tijdens de bezwaarfase het oude bestemmingsplan toe te passen (en dus af te wijken van het uitgangspunt van ex nunc toetsing). Met de kwalitatieve bedingen in de notariële akte is sprake van een privaatrechtelijke belemmering met een evident karakter. 12-03-2026
- Rechtbank Gelderland Voorzienbaarheid Masterplan niet doorbroken door nieuw bestemmingsplan. 05-03-2026
- Rechtbank Noord-Nederland Artikel 8 EVRM behelst een fundamenteel recht op wonen. Inmenging is pas toegestaan, indien de persoonlijke belangen van eisers zijn afgewogen tegen het algemeen belang dat gediend wordt met handhaving door het college. Het college heeft niet deugdelijk gemotiveerd waarom het algemeen belang in dit geval zwaarder dient te wegen dan de persoonlijke belangen van eisers. 30-09-2025